Menadżerzy zarządzają. Podejmują ważne decyzje, kierują personelem, ponosząc nierzadko odpowiedzialność za podlegające im osoby. Działają pod wpływem presji czasu i kosztów. To wszystko dzieje się przeważnie w oparciu o formę zatrudnienia inną niż umowa o pracę – a więc i bez ograniczeń odpowiedzialności, z których korzystają pracownicy. Praca wykonywana przez managera wiąże się więc z szeregiem problemów i ryzyk, z którymi nie muszą mierzyć się szeregowi pracownicy. Do tych najbardziej istotnych zaliczyć możemy:
- odpowiedzialność zarządu za zobowiązania cywilnoprawne zarządzanej spółki z o.o. lub prostej spółki akcyjnej wynikająca z art. 299 i art. 300132 kodeksu spółek handlowych;
- odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe zarządzanej spółki wynikająca z art. 116 ordynacji podatkowej;
- odpowiedzialność karnoskarbowa z art. 9 kodeksu karnego skarbowego;
- odpowiedzialność za szkody wyrządzone spółce brakiem należytej staranności przy realizacji własnych obowiązków – w tym odpowiedzialność regresowa za kary pieniężne nałożone na zarządzaną organizację np. z tytułu niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych, naruszenie regulacji AI Act, Data Act, czy przepisów środowiskowych;
- odpowiedzialność wynikająca ze stosowania mobbingu lub dyskryminacji;
- niedozwolona lub nieprzemyślana optymalizacja podatkowa – w szczególności nieostrożne stosowanie kontraktów b2b;
- sankcje za naruszenie umowy o ochronie poufności (NDA);
- ograniczenia i sankcje wynikające z umowy o zakazie konkurencji;
- zarzuty łapówkarstwa lub łapownictwa;
- odpowiedzialność indywidualna z tytułu naruszenia przez zarządzaną organizację niektórych obowiązków – związanych np. z cyberbezpieczeństwem lub AML;
- odpowiedzialność karna np. za dopuszczenie do niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych, czy niektórych zasad ochrony środowiska.
Cześć ryzyk ma charakter specyficzny dla branży, w której działa organizacja. Przykładowo dla dostawców usług IT ważniejsze będą przepisy dotyczące przetwarzania danych osobowych i cyberbezpieczeństwa, zaś dla zakładu meblarskiego te dotyczące ochrony środowiska. Nie wszystkie w/w ryzyka dotyczą przy tym menedżerów średniego stopnia, będąc zarezerwowanymi dla zarządu.
W zależności od zakresu ciążących na Tobie obowiązków i branży, w której działasz, warto jednak dokładnie przeanalizować swoją sytuację prawną jeszcze przed podpisaniem kontraktu menedżerskiego, umowy o pracę, czy innej umowy, w oparciu o którą uczestniczyć będziesz w zarządzaniu jakąkolwiek organizacją.
Po pierwsze bowiem, dobrać należy właściwy typ umowy. W szczególności, nierozsądne zastosowanie umowy b2b w pogoni za optymalizacją podatkową może doprowadzić do istotnych problemów – choćby z kwalifikacją wydatków, dopuszczalnością stosowania linii, czy nieprawidłowościami w zakresie składek ZUS. Może również najzwyczajniej utrudnić współpracę i narazić managera na zbędne ryzyko.
Po drugie, gdy znany jest już typ umowy, którą należy zawrzeć, warto popracować nad jej zapisami, tak by ograniczały ciążące na managerze ryzyka tam gdzie to możliwe. Tam gdzie ograniczenie ryzyka nie jest możliwe, warto rozważyć odpowiednie ubezpieczenie.
Po trzecie, świadomość ryzyk, które ciążą na managerze pomoże tak ukształtować działalność zarządzanej jednostki, by prawdopodobieństwo materializacji zidentyfikowanych ryzyk obniżyć w możliwie największym stopniu.
Zapraszamy do współpracy wszelkich managerów borykających się z wyżej wskazanymi problemami. Część z nich omawiamy bardziej szczegółowo w dedykowanych im osobnych wpisach.
Inne wpisy poświęcone managerom
Chcesz porozmawiać o współpracy?
Napisz do nas na: